Wszystkich przyjaciół drzew, aktywistów, działaczy organizacji i grup nieformalnych zapraszamy serdecznie na spotkanie z cyklu Akademia Bioróżnorodności pn. „Czwarta przyroda – natura w przestrzeni zurbanizowanej”, gdzie opowiemy o procesach przyrodniczych zachodzących w krajobrazie przekształconym przez człowieka. W szczególny sposób skupimy się na sukcesji ekologicznej, „dzikości” oraz projektowaniu opartym na minimalnej ingerencji, zaniechaniu oraz uwzględnianiu innych aspektów niż tylko estetyczne.

Uczestnicy poznają zasady analizy siedlisk, podejmowania decyzji projektowych oraz dowiedzą się o znaczeniu gleby jako żywego systemu warunkującego funkcjonowanie ekosystemów i regenerację środowiska. Program obejmuje także praktyczne działania związane z tworzeniem i ochroną mikrosiedlisk wspierających bioróżnorodność oraz omówienie roli miejskich terenów zieleni dla dzikich zapylaczy. Drugiego dnia uczestnicy zdobędą wiedzę na temat ochrony zapylaczy i nietoperzy, znaczenia drzew jako siedlisk gatunków chronionych oraz dobrych praktyk w zarządzaniu zielenią miejską sprzyjającą zachowaniu różnorodności biologicznej.

 

OMAWIANE ZAGADNIENIA

Dzień I (16 czerwca 2026)

Blok 1a: Dzikość jako proces – przyroda po człowieku
Zajęcia terenowe poświęcone procesom sukcesji ekologicznej w krajobrazie antropogenicznym (np. park podworski). Wprowadzenie pojęć: dzikość w przestrzeni przekształconej, nowe ekosystemy (novel ecosystems), shifting baseline. Identyfikacja śladów ingerencji człowieka w drzewostanie i rozpoznawanie spontanicznej roślinności oraz jej funkcji w ekosystemie. Omówienie podejścia „projektowania przez zaniechanie” jako narzędzia pracy z krajobrazem.

Blok 1b: Czytanie miejsca i podejmowanie decyzji projektowych
Część warsztatowa: analiza wybranego terenu pod kątem procesów przyrodniczych, potencjału i ograniczeń siedliska. Wskazanie obszarów wymagających interwencji oraz tych, które należy pozostawić procesom naturalnym. Podejmowanie decyzji projektowych (działanie / ograniczenie / zaniechanie) i planowanie w perspektywie krótko- i długoterminowej.

Blok 2a: Gleba jako żywy system i siedlisko życia
Zajęcia terenowe (park, łąka, teren otwarty) o właściwościach gleby jako środowiska życia organizmów i jej znaczeniu dla funkcjonowania ekosystemów. Analiza podstawowych parametrów (struktura, skład granulometryczny, wilgotność, odczyn, zawartość próchnicy), zależności między podłożem a typem roślinności oraz wpływu działalności człowieka na jej stan i możliwości regeneracji.

Blok 2b: Mikrosiedliska i wspieranie bioróżnorodności
Zajęcia teoretyczno-praktyczne dotyczące tworzenia, ochrony i wykorzystania mikrosiedlisk (np. martwe drewno, odsłonięta gleba, strefy wilgotne) jako narzędzia wsparcia bioróżnorodności. Omówienie znaczenia drobnych struktur w krajobrazie, prezentacja rozwiązań opartych na minimalnej ingerencji oraz realizacja przykładowych działań w terenie.

 

Dzień II (17 czerwca 2026)

Blok 3: Zielona Rebelia: Gdzie zapylacze spotykają dzikość?
Zapylacze w miejskiej dżungli; przyrodnicza wartość miejskich nieużytków; rośliny pionierskie, ozdobne, inwazyjne i ekspansywne – ich rzeczywiste znaczenie dla owadów zapylających; różnorodność gatunkowa dzikich zapylaczy i ich relacje z pszczołą miodną; pielęgnacja zieleni pod kątem ochrony owadów; przegląd dobrych praktyk w zarządzaniu zielenią miejską.

Blok 4: Rola drzew w biologii nietoperzy oraz ochrona ich siedlisk
Wybrane zagadnienia z biologii nietoperzy: wymagania siedliskowe tych ssaków, znaczenie drzew, ochrona starych okazów jako siedlisk gatunków chronionych, działania minimalizujące negatywny wpływ na te zwierzęta. „Usługi”, jakie nietoperze świadczą mieszkańcom miasta. Jak obserwować i rozpoznawać rodzime gatunki oraz ich obecność w środowisku.

Uwaga! Szczegółowy program zajęć salowych i w terenie uzależniony będzie od prognozy pogody.

 

TERMIN WYDARZENIA: 16-17 czerwca 2026 r., godz. 10.00

MIEJSCE: Pałac Brunów k. Bolesławca

FORMUŁA UCZESTNICTWA

Szkolenie przewidziane jest w formule salowo-terenowej. Część wykładowa i warsztatowa odbędzie się w przestrzeni wewnętrznej, natomiast spacer badawczy i ćwiczenia – w terenie, przede wszystkim w zabytkowym założeniu parkowym. Prześledzimy w nim relację między historią miejsca a jego współczesną, odzyskiwaną przez naturę, formą. Udział w szkoleniu (wyżywienie, nocleg) jest bezpłatny. Obowiązuje nas strój i obuwie adekwatne do warunków pogodowych.  Uczestnicy i uczestniczki do miejsca szkolenia dojeżdżają na własny koszt.

ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA

Prosimy o przesyłanie zgłoszeń do dnia 03 czerwca 2026 r. Liczba miejsc jest ograniczona. Ze względu na formułę spotkania udział w obu dniach jest obowiązkowy. Zaczynamy o 10.00 we wtorek, kończymy po obiedzie w środę. Preferujemy uczestników z obszaru wsparcia Interreg Polska-Saksonia (powiaty bolesławiecki, jaworski, jeleniogórski, miasto Jelenia Góra, kamiennogórski, lubański, lwówecki, zgorzelecki, złotoryjski, powiat żarski oraz powiaty Bautzen i Görlitz.). Organizator zastrzega sobie prawo do odmowy uczestnictwa w wydarzeniu.

Zgłoszenia prosimy przesyłać za pomocą formularza:
https://forms.gle/bsdPWdPHKCY3E1Gu6

W przypadku dodatkowych pytań prosimy o kontakt mailowy:
m.berezowska[@]eko.org.pl

NOCLEG

Zarezerwowaliśmy dla Państwa noclegi w Pałacu Brunów z 16.06.2026 na 17.06.2026. Zapewniamy noclegi w pokojach 2-osobowych.

CATERING

Organizator podczas wydarzenia zapewnia: lunch i kolację dnia pierwszego, śniadanie (dla uczestników nocujących) i lunch dnia drugiego oraz dodatkowo przerwy kawowe z poczęstunkiem. Wszystkie serwowane posiłki są wegańskie.

MATERIAŁY

Uczestnicy na spotkaniu otrzymają Poradnik Przyjaciół Drzew, wydany przez Fundację EkoRozwoju i Stowarzyszenie Eko-Inicjatywa.

WYKŁADOWCY

Małgorzata Piszczek – botaniczka, architektka krajobrazu, edukatorka przyrodnicza, Wrocławianka Roku 2020 w kategorii działalność proekologiczna. Działa społecznie na rzecz miejskiej przyrody i klimatu w ramach inicjatyw takich jak Wrocławska Przyroda, Społeczna Rada Parku Grabiszyńskiego oraz Koalicja Wrocławska Ochrona Klimatu. Prowadzi szkolenia z zakresu adaptacji miast do zmiany klimatu dla samorządów, organizacji pozarządowych i aktywistów, a także przyrodnicze spacery edukacyjne. Twórczyni podejścia do projektowania opartego na czytaniu miejsca i wspieraniu procesów przyrodniczych. Autorka inicjatywy Dzikie Ogrody.

Marian Piszczek – botanik, torfoznawca, Certyfikowany Inspektor Drzew, wieloletni nauczyciel biologii i mentor olimpijski (olimpiada biologiczna, ekologiczna, wiedzy o mózgu, wiedzy i umiejętności rolniczych, wiedzy o żywieniu). Doświadczony edukator terenowy i opiekun obozów naukowych. Właściciel firmy zajmującej się projektowaniem, realizacją i pielęgnacją terenów zieleni. Współpracuje
z organizacjami pozarządowymi przy szkoleniach oraz projektach z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury.

dr Aneta Sikora – od kilkunastu lat aktywnie działa na rzecz ochrony dzikich pszczół oraz popularyzacji wiedzy o ich roli w ekosystemie. Prezeska Fundacji Ochrony Trzmieli, a wcześniej wieloletnia działaczka Stowarzyszenia Natura i Człowiek. Doświadczenie zawodowe zdobywała m.in. jako pracowniczka Karkonoskiego Parku Narodowego. Jest członkinią Zespołu ds. ochrony zapylaczy przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Jako gorąca propagatorka społecznego monitoringu przyrody, stworzyła i koordynuje autorski projekt „Krajowy Monitoring Trzmieli”.

dr Iwona Gottfried – doktor nauk biologicznych, naukowiec i nauczyciel akademicki, zatrudniony w Zakładzie Ekologii Behawioralnej Uniwersytetu Wrocławskiego (od 2011 -obecnie). Wiceprzewodniczący Komitetu Okręgowego Olimpiady Biologicznej (od 2021 – obecnie), członek Kierunkowego Zespołu ds. Jakości Kształcenia na kierunku Zarządzanie Środowiskiem Przyrodniczym (od 2020 – obecnie), członek Międzywydziałowego Zespołu ds. Jakości Kształcenia na kierunku Ochrona Środowiska (od 2020 – obecnie). Wiceprezes Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy (kadencja 20220- 2026), członek Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko przy Generalnym Konserwatorze Przyrody (kadencja 2025-2029), członek Rady Naukowej przy Zespole Dolnośląskich Parków Krajobrazowych (od 2015 – obecnie). W Zakładzie Ekologii Behawioralnej zajmuję się biologią i ekologią nietoperzy, biologią konserwatorską, ochroną różnorodności biologicznej. Koordynuje również krajowy monitoringu mopka zachodniego Barbastella barbastellus prowadzony w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska.