Owady zapylające są kluczowym elementem sprawnie działających ekosystemów. Pszczoła miodna i jej dzikie kuzynki, motyle, muchówki czy chrząszcze są niezbędne w procesie rozmnażania roślin, przyczyniają się do stabilności siedlisk i mają ogromne znaczenie dla produkcji żywności. Szacuje się, że około 75% najważniejszych roślin uprawnych na świecie jest przynajmniej częściowo zależnych od zapylania przez zwierzęta.
Jednocześnie populacje zapylaczy znajdują się pod coraz silniejszą presją. Utrata siedlisk, intensywne rolnictwo, pestycydy, choroby, pasożyty, urbanizacja i zanieczyszczenie światłem osłabiają ich odporność. Zmiany klimatu dodatkowo pogłębiają te problemy: wpływają na temperaturę, opady, długość okresu wegetacyjnego, a także terminy kwitnienia roślin i aktywności owadów. W efekcie okres aktywności owadów może się minąć z momentem kwitnienia roślin.
W polsko-niemieckim obszarze przygranicznym Górne Łużyce–Dolny Śląsk prognozy klimatyczne wskazują na dalszy wzrost temperatury, więcej dni upalnych, mniej okresów mrozu oraz zmiany sezonowego rozkładu opadów. W rejonie Görlitz do 2050 roku przewidywany jest dalszy wzrost temperatury o około 2,6°C, a do końca wieku — w zależności od scenariusza — wzrost o 3,8°C do 5,3°C w porównaniu ze stanem obecnym.
Tym zagadnieniom poświęcone jest opracowanie „Analiza modeli klimatycznych i ich wpływu na owady zapylające w perspektywie 2050 w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym Górne Łużyce–Dolny Śląsk” przygotowane przez Oberlausitz-Stiftung na zlecenie partnera projektowego Internationales Begegnungszentrum St. Marienthal.
Opracowanie porządkuje wiedzę o wpływie zmian klimatu na owady zapylające i wskazuje możliwe działania ochronne: od ochrony siedlisk, przez monitoring owadów, po praktyczne rekomendacje dla terenów wiejskich, miast, gmin, ogrodów i codziennego otoczenia.
Opracowane jest dostępne w języku niemieckim tutaj:
Analyse von Klimamodellen und deren Auswirkungen auf bestäubende Insekten in der Perspektive 2050 im deutsch-polnischen Grenzgebiet Oberlausitz-Niederschlesien